Zondag 21 augustus

‘Lang geleden, op een heldere ochtend in december, knielden twee dun geklede kinderen op de oever van een bevroren Hollands kanaal.’
Van welke internationale bestseller, geschreven door een Amerikaanse die 111 jaar geleden overleed, is dit de eerste zin? (De vertaling is van Anita van der Ven.)

***

Mapes Dodge Hans BrinkersHet is de openingszin van Hans Brinker, or The Silver Skates (1865) van Mary Mapes Dodge (1831-1905), een jeugdboek dat vooral beroemd is geworden omdat het een verhaal bevat over een sluiswachterszoontje dat zijn vinger in een gat in de dijk steekt om Spaarndam en Haarlem van een overstroming te redden. Waarbij je meteen moet opmerken dat Dodge die heldendaad niet toeschrijft aan haar hoofdpersoon. Het verhaal van de jongen die een nacht lang de ijskou op de IJdijk trotseert, wordt in het boek voorgelezen in een schoolklas en moreel geëvalueerd tijdens een schaatstocht (‘met een klein vingertje kun je een grote ramp voorkomen’). Pas in het laatste kwart van de 19e eeuw kreeg de anonieme held van Spaarndam de naam van de wat minder spectaculaire held van Dodge’ roman.

OLYMPUS DIGITAL CAMERAHans Brinker is honderd procent fictief – uit de duim gezogen door Dodge, die met haar succesroman een Holland-rage onder haar landgenoten veroorzaakte die nog altijd voortduurt. Het standbeeld in Spaarndam, gemaakt door Grada Rueb, werd in 1950 dan ook opgericht als tegemoetkoming aan de Amerikaanse toeristen die speciaal naar de omgeving van Haarlem kwamen voor hun jeugdheld. Ook de naamloze sluiswachterszoon uit het boek is echter een verzinsel, waarschijnlijk tien jaar eerder in de wereld gebracht door het korte verhaal ‘The Little Dutch Hero’ in het Amerikaanse tijdschrift Boy’s Own Magazine. In Nederland maakte de heldendaad bij Haarlem geen onderdeel uit van de vertelcultuur; geen wonder, want iedereen wist dat een dijkdoorbraak niet begint met een vingergroot gaatje.

Advertenties

2 thoughts on “Zondag 21 augustus

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s