Dinsdag 12 juli

Orange Day
De dag van de Oranjemarsen (van Noord-Ierse protestanten die de overwinning van Willem III van Oranje op de katholieke James II vieren) is een goede gelegenheid om aandacht te besteden aan A Clockwork Orange (1962) van Anthony Burgess (1917-1993). De roman werd vier jaar geleden in een nieuwe vertaling van Harm Damsma en Niek Miedema uitgegeven – met een feloranje omslag.

 ***

Burgess ClockworkHet duurt even voordat je doordringt in A Clockwork Orange, de even humoristische als angstaanjagende toekomstvisie van de Engelse schrijver Anthony Burgess. De plot mag dan bij velen bekend zijn dankzij de uitzinnig vormgegeven verfilming van Stanley Kubrick uit 1971, de roman is geschreven in een mengeling van shakespeareaans Engels en jongerentaal met Russische leenwoorden. Burgess, een liefhebber van taalexperimenten, verzette zich in de jaren zestig tegen een verklarende woordenlijst achterin omdat hij meende dat de lezer door het speciale taaltje (‘nadsat’) de vervreemdende toekomst beter zou aanvoelen. Hij had gelijk, bovendien maakt het zelf ontdekken van de ‘sleutels’ tot het begrijpen van de tekst het lezen leuker.

Burgess Clockwork tweeIn A Clockwork Orange word je meegesleurd in het verhaal van Alex, een even gewelddadige als innemende jeugdcrimineel die na een uit de hand gelopen inbraak door de staat aan een extreme vorm van gedragstherapie wordt onderworpen. Zijn lot – hij wordt allergisch gemaakt voor alles wat hij graag doet – illustreert de belangrijkste morele kwestie van de roman: is de geconditioneerde mens, de mens zonder vrije wil, nog wel een mens te noemen? Daarnaast is Alex onze gids in de toekomst volgens Burgess: een universum van verloederde stadswijken, zinloos geweld en een zwakke overheid die agressieve jongeren rekruteert om de criminaliteit te bestrijden.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s