Woensdag 22 juni

‘Tobben willen ze, blijven voorttobben. En onderwijl gaat de zon op en onder, de rivier daar stroomt naar ’t Westen en blijft stroomen totdat daar ook een eind aan komt.’
Uit welke novelle uit de vroege twintigste eeuw, geschreven door een Amsterdammer die vandaag 134 jaar geleden geboren werd, zijn deze zinnen afkomstig?

***

Nescio UitvreterZe zijn te vinden op de laatste bladzijde van De uitvreter (1911) van Nescio (pseudoniem van J.F.H. Grönloh, 1882-1961). Steevast verzameld in één bundel met Titaantjes (1915), Dichtertje (1918) en de verwante fragmentenverzameling Mene Tekel (1946), behoort deze novelle tot het mooiste dat de Nederlandse literatuur te bieden heeft. Nescio’s meesterschap blijkt al uit zijn openingszinnen. Zo begint De uitvreter, het verhaal over de non-conformist Japi en zijn kunstenaarsvrienden Bavink en Koekebakker, met de gedenkwaardige mededeling ‘Behalve de man, die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan de uitvreter’; terwijl Titaantjes, over vijf wereldverbeteraars die eindigen als burgermannen, inzet met de veel geciteerde uitspraak ‘Jongens waren we – maar aardige jongens.’

Nescio TitaantjesHet oeuvre van Nescio is een schatkamer vol prozaparels en -juwelen, maar het is meer dan dat. De uitvreter is zowel een melancholieke afrekening met het ongebonden leven als een ode aan de natuur, van het Veerse Meer tot de Nijmeegse Waalbrug; Titaantjes en Dichtertje zijn te lezen als nostalgische analyses van jeugdig idealisme én als een zoektocht naar God en de zin van het leven. Overigens zijn ook de slotzinnen van Nescio niet mis. Wat te denken van: ‘Zij die God werkelijk liefheeft boven allen, moeten de last daarvan dragen tot het einde’ (Dichtertje)? Of, nog mooier, de wijze les aan het eind van Titaantjes: ‘En zo gaat alles z’n gangetje, en wee hem die vraagt: “Waarom”?’?

Advertenties

One thought on “Woensdag 22 juni

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s