Zaterdag 14 mei

Bombardement van Rotterdam (1940)
‘Als roerdompen langs het moeras staken de hefkranen aan de kaden hun snavels schuins omhoog […] Zo ver het oog ging, links en rechts, een stad in beweging, het water een lichtende lopende band. ,,Het stiefkind onder onze grote steden,” zei hij. ,,En toch het beste en het fierste. Bent u het niet met me eens?”’
Uit welke 78 jaar oude Rotterdamse klassieker zijn deze zinnen afkomstig?

***

Bordewijk KarakterGeschreven en verschenen vóór het Duitse bombardement van 14 mei 1940, is Karakter van F.Bordewijk (1884-1965) de levendigste literaire herinnering aan ‘Rotterdam eer de Fielt hem het hart uit de bast sneed’ – om een fameuze typering van de schrijver te citeren. De minutieuze beschrijvingen van de duistere buurten en stegen waar de personages ronddolen, geven het tragische verhaal van Jacob Katadreuffe een extra omineuze lading. Katadreuffe is de onechte zoon van de machtige deurwaarder Dreverhaven, maar is vaderloos opgevoed door zijn trotse moeder Joba. Als hij probeert om carrière te maken als advocaat wordt hij op beslissende momenten tegengewerkt door Dreverhaven – die, naar later blijkt, zijn karakter wil stalen: ‘ik wurg hem voor negen tienden, en dat ene tiende dat ik hem laat, dat kleine beetje asem zal hem grootmaken.’ Behalve een roman over een generatieconflict is Karakter ook een trieste schets van een overambitieuze jongen, die – net als zijn moeder – wel het leven maar niet de liefde aankan. Aan het eind van het boek heeft hij zijn doel bereikt, maar beseft hij dat zijn kans op geluk (met een secretaresse op het kantoor) heeft laten lopen.

Bordewijk tweeOver Ulysses van James Joyce werd wel gezegd dat het zó getrouw Dublin beschrijft dat je de stad na een totale verwoesting met de roman in de hand had kunnen opbouwen. Het laatste kon ook gelden voor het meesterwerk van F.Bordewijk. Maar Rotterdam werd écht verwoest, en de wederopbouwers van na de oorlog hebben hun kans jammerlijk gemist.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s