Zaterdag 23 april

Vandaag is het niet alleen Werelddag van het Boek en het Auteursrecht maar ook de 400ste sterfdag van Miguel de Cervantes en William Shakespeare. Vandaag aandacht voor de Bard, morgen voor Don Quichot.

***

Portret van Shakespeare uit de collectie Chandos (1610)

Portret van Shakespeare uit de collectie Chandos (1610)

William Shakespeare, de ‘Bard’ uit Stratford-upon-Avon, die naast 38 toneelstukken ook nog 154 wonderschone sonnetten schreef, is hofleverancier van high en low culture en souffleur van iedereen die in boek, speech of conversatie verlegen zit om een goed citaat of een mooie dichtregel. Zijn invloed is zo alomtegenwoordig dat we van idioom als fair play, household name en into thin air niet eens meer beseffen dat het van Shakespeare afkomstig is.

Shakespeare (1564-1616) hield van ingewikkelde plots vol persoonsverwisselingen, tragiek en romantiek. Hij hield van schuine grappen en gruwelscènes die de goede smaak tarten. Van treffende oneliners en spitse dialogen. Van swordplay & wordplay, van toneelstukjes-in-een-toneelstuk, en van mannen verkleed als vrouwen die doen alsof ze mannen zijn. Het tempo is hoog, de karakters zijn meedogenloos, de intrige is origineel en herkenbaar, en er is niet alleen plaats voor romantiek en gestileerd geweld maar ook voor populaire liedjes en schuine grappen. Als Shakespeare in de 20ste eeuw zou hebben geleefd, zei misdaadschrijver Raymond Chandler al in de jaren veertig, dan had hij in Hollywood gewerkt. ‘Wanneer de critici hadden gezegd dat zijn werk goedkoop was, dan had dat hem geen zier kunnen schelen; want hij wist dat de mens zonder een beetje vulgariteit niet compleet is.’

Shakespeares Romeo + JulietKijk maar naar  Romeo and Juliet. Alles zit erin: gepassioneerde liefde (tussen twee piepjonge telgen van gebrouilleerde geslachten), humoristische gesprekken (vol dubbelzinnigheden), zinloos geweld (veroorzaakt door de vete van de Montagues en de Capulets), grootse poëzie (‘What’s in a name…’), memorabele scènes (de hofmakerij bij het balkon!) en een ijzersterke plot (eindigend met de liefdesdood-per-ongeluk van de hoofdpersonen). De tragedie is telkens weer actueel, zoals bleek toen het overrompelend moderne Romeo + Juliet (1995) van de Australische filmregisseur Baz Luhrmann een hit werd onder de MTV-generatie, die in de bioscoop geschokt reageerde bij de zelfmoord van Romeo en Julia – alsof de afloop van de tragedie niet al vierhonderd jaar bekend was. All the world’s a stage zegt iemand in een ander stuk van Shakespeare, maar het is eerder omgekeerd: onder de handen van de Bard wordt het toneel de hele wereld.

Fragment uit ‘Made in Europe – de kunst die ons continent bindt’

Advertenties

One thought on “Zaterdag 23 april

  1. Ook Bill Bryson heeft op zijn eigen humoristische manier een biografie geschreven van Shakespeare. Moet ik dringend gaan herlezen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s