Dinsdag 5 april

Precies 65 jaar geleden werden de Amerikaanse communisten Julius en Ethel Rosenberg wegens atoomspionage voor de Russen ter dood veroordeeld – een vonnis dat onder wereldwijd protest twee jaar later werd voltrokken.
Welke roman begint met de zin: “It was a queer, sultry summer, the summer they electrocuted the Rosenbergs, and I didn’t know what I was doing in New York.

***

Plath Bell JarHet is de opening van The Bell Jar (‘De glazen stolp’), het nauwelijks gefictionaliseerde verslag van de eerste psychische crisis in het leven van Sylvia Plath (1932-1963).

Hoofdpersoon én ik-verteller van The Bell Jar is Esther Greenwood, een jonge vrouw uit Boston die alles mee lijkt te hebben. Ze heeft gestudeerd aan een gerenommeerd vrouwen-college aan de Oostkust, heeft verkering met een goede partij en is uitverkoren om een maand stage te lopen bij een hip tijdschrift in New York. De eerste helft van de roman is dan ook een luchtige introductie tot haar glamourwereld en haar persoonlijkheid, waar je slechts langzaam barstjes in ziet komen. De neurotische Esther blijkt te lijden aan bindingsangst, die – door de bril van onze tijd bekeken – volledig gerechtvaardigd is: ‘Misschien was trouwen en kinderen krijgen wel een soort hersenspoeling, en liep je daarna even willoos rond als een slaaf in een totalitair privéstaatje’ (vert. René Kurpershoek).

Sylvia PlathEsther maakt het uit met haar vriend, wordt bijna verkracht tijdens een afspraakje met een andere jongen en gaat gedesillusioneerd terug naar Boston, waar haar nieuwe teleurstellingen wachten: ze blijkt niet aangenomen voor een prestigieuze schrijfcursus en als ze zelf probeert om een roman te schrijven, komt ze tot de ontdekking dat ze daarvoor te weinig geleefd heeft. Ze krijgt last van slapeloosheid, duikt in een depressie en wordt door haar moeder naar een psychiater gestuurd aan wie ze niet wil vertellen ‘dat ik zo vreselijk bang was, alsof ik steeds dieper werd weggestopt in een zwarte, benauwde zak waar ik niet meer uit kon’. Ziedaar een synoniem voor ‘de glazen stolp’ die Esther heeft bedekt en die lange tijd niet opgelicht wordt. Niet door een eerste, traumatische elektroshockbehandeling, en ook niet door een schoktherapie met insuline in een dure privékliniek, waar ze terechtkomt na een serieuze zelfmoordpoging met slaappillen. Pas als in de privékliniek elektroshocks worden toegediend onder begeleiding van een invoelende, vrouwelijke psychiater, merkt Esther dat de stolp een beetje wordt opgelicht.

Fragment uit: Pieter Steinz: Waanzin in de wereldliteratuur (2015)

Advertenties

One thought on “Dinsdag 5 april

  1. Mijn ouders waren communist en lazen De Waarheid. Deze krant doorzag de smerige affaire al direct, maar wat in De Waarheid stond waren LEUGENS, zei men. Toek jaren later alsnog de Aap uit de mouw kwam was met name mijn vader , die na de waarheid over Stalin is afgehaakt, verbaasd dat nu wel de werkelijkheid erkende. Ten onrechte vermoord !
    MEES van den BOSCH

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s