Dinsdag 22 maart

Op deze dag, 395 jaar geleden, ontsnapte de rechtsgeleerde Hugo de Groot – verstopt in een boekenkist – uit slot Loevestein, waar hij na een conflict met prins Maurits in 1619 levenslang gevangen was gezet.Wie was het brein achter de ontsnapping?

***

Grotius' boekenkistGrotius’ ontsnapping in 1621 zou legendarisch worden in de vaderlandse geschiedenis – een mythische gebeurtenis in het rijtje Van Schaffelaar springt van de toren in Barneveld, Kenau geeft de Spanjolen van katoen, Van Speyck gaat liever de lucht in. Het was zijn vrouw Maria van Reigersberch die op het idee kwam om haar man te verstoppen in de boekenkist die van tijd tot tijd in Loevestein werd afgeleverd. „Gekleed in linnen ondergoed en zijden kousen”, schrijft De Groots biograaf Henk Nellen, „met een exemplaar van het Nieuwe Testament uit de bibliotheek van Erpenius als ondersteuning voor zijn hoofd, stapte Grotius in de boekenkist, maar eerst had hij met een zandloper uitgeprobeerd hoe lang hij het kon volhouden.” Dienstmaagd Elsje van Houweningen vergezelde de soldaten die de kist sjouwden.

Al bij het hijsen van de kist in de boot ging het bijna mis, toen de zoon van de schipper de kist zag bewegen. „Daar leeft wat, Vader! in de kist!”, dichtte een rijmprentmaker over dit moment. “Dat woord verijdelt schier de List / Maar ELSJE zegt, door hoop gedreven: / Ja! boeken hebben geest en leven.”

GrotiusDe rest is geschiedenis: De Groot stapte uit zijn kist in het huis van een vriend in Gorkum, hij vluchtte vermomd als metselaar naar Waalwijk, en vandaar via Antwerpen naar Parijs, waar hij in ballingschap grote werken verrichtte. Van Elsje is weinig meer vernomen, haar rol op het wereldtoneel was uitgespeeld. Maar wij zullen haar blijven gedenken – als de redster van onze grootste rechtsgeleerde én als kampioen van de liefde voor het boek.

Advertenties

2 thoughts on “Dinsdag 22 maart

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s