Woensdag 24 februari

Tweehonderddertig jaar geleden werd Wilhelm Grimm geboren. De jongere broer van Jacob was co-auteur van het Deutsches Wörterbuch en de beroemde sprookjesverzameling, die oorspronkelijk helemaal niet voor kinderen was bedoeld.

***

Grimm-broersDe twee broers Jacob en Wilhelm Grimm waren kinderen van hun tijd, de vroeg-19de-eeuwse Romantiek, en zagen hun Kinder- und Hausmärchen (1812 / 1815) als ‘poëzie van het volk’, vol wijze lessen. Anders dan de titel van hun werk doet vermoeden verzamelden ze niet alleen sprookjes – maar ook sterke verhalen, (religieuze) legendes, dierenfabels en anekdotes – en waren hun verhalen niet voor kinderen bedoeld. Het woord Kinder sloeg op het pure, naïeve karakter van de 210 verhalen die tussen 1812 en 1857 werden gepubliceerd.

Illustratie Arthur Rackham (1909)

Illustratie Arthur Rackham (1909)

De belangrijkste factor bij de doorbraak van de sprookjes van Grimm als kinderboek was de Engelse vertaling die in twee delen (1823 / 1826) verscheen. ‘Vertaling’ is misschien niet het juiste woord, want de adellijke advocaat Edgar Taylor ging nogal vrij om met zijn bronmateriaal. Hij liet de gruwelijkste sprookjes weg, ontdeed de overgebleven verhalen van de scherpe randjes (lees: geweld en incest), veranderde de volgorde en gaf zijn vertalingen een vrolijke, satirische toon – een happy make-over die nog werd versterkt door de toegevoegde illustraties van de gerenommeerde cartoonist George Cruikshank. ‘Hansel and Grettel’ werd onherkenbaar omdat Taylor het op een ander verhaal van de Grimms (‘Broertje en zusje’) entte. In ‘The Frog King’ werden alle verwijzingen naar seks met dieren en buitensporig geweld (de prinses die de kikker tegen de muur gooit!) verwijderd. De heks uit ‘Snow-drop’ hoefde zich niet in kokendhete schoenen dood te dansen, en in ‘Rumpelstiltskin’ scheurt de woedende titelheld zichzelf niet in tweeën.

Grimm postzegelsTaylors German Popular Tales waren een karikatuur van het Duitse origineel, maar zouden de basis worden voor een groot aantal vertalingen, waaronder de Franse uit 1824. Nog interessanter is het dat ze de gebroeders Grimm aan het denken zetten. Veertien jaar na de eerste Engelse vertaling kwamen die met een derde editie van de sprookjes waarin ze zich minder op volkskundigen en filologen richtten en meer op kinderen en gewone lezers – een proces van redigeren en opkuisen dat de oorspronkelijke verhalen minder rauw maakte. En dat terwijl Jacob Grimm in 1813 de eerste editie nog had verdedigd door een vergelijking te maken met de ‘gezonde en krachtige’ verhalen uit de Bijbel die ook niet allemaal geschikt voor alle leeftijden waren.

Advertenties

2 thoughts on “Woensdag 24 februari

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s