Maandag 1 februari

‘Als ik geen liefde kan oogsten, zal ik angst zaaien.’
Uit welk boek van Mary Shelley, vandaag 165 jaar geleden gestorven, is dit citaat afkomstig?

***

Het is een van de kernzinnen uit Frankenstein, or The Modern Prometheus (1818), en hij wordt uitgesproken door het monster dat een hoofdrol in deze ijzingwekkende klassieker heeft.

Shelley FrankensteinGriezelverhalen waren er vóór Frankenstein ook al wel: de 18e eeuw was de bloeitijd van de gothic novel, die zich kenmerkte door bedreigde maagden, onbetrouwbare buitenlanders en sombere middeleeuwse kastelen. Maar Shelley geboren Godwin (1797-1851) voegde aan de usual suspense een flinke dosis wetenschap toe, en werd zo de grondlegster van de sciencefiction. Haar romanheld, de jonge Zwitserse doctor Frankenstein, is een kind van zijn tijd en gelooft onvoorwaardelijk in de zegeningen van de technologische vooruitgang. Hij knutselt uit menselijke resten een wezen in elkaar en wordt daar – net als de Griekse held Prometheus die het vuur van de goden stal – gruwelijk voor gestraft. Het Monster ontsnapt, vermoordt Frankensteins broertje en (na Frankensteins weigering om een vrouw voor hem te maken) ook diens vrouw en beste vriend.

Mary ShelleyDe moraal is duidelijk en in de door voortschrijdende gen- en biotechnologie beheerste 21e eeuw actueler dan ooit: speel niet voor God en hoed je voor de gevaren van de techniek. Talloze schrijvers, van Robert Louis Stevenson tot Harry Mulisch hebben zich sinds Frankenstein met deze materie bezig gehouden. Het was Shelley in haar gotische briefroman echter ook nog om andere dingen te doen. Dr. Frankenstein, het tragische genie, is een zielsverwant van die andere mythische figuur uit de Romantiek: de gekwelde scheppende kunstenaar. En het Monster van Frankenstein, dat pas tot misdaden vervalt als het om zijn afzichtelijkheid door de mensen verstoten wordt, is een variant op de Nobele Wilde, die gecorrumpeerd wordt door slechte invloeden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s