Vrijdag 22 januari

Ter gelegenheid van de verjaardag van de grote Zweed August Strindberg (1849-1912) werpt de dagkalender een blik op de literatuur die zich afspeelt in Scandinavië.

***

41_ZScandinavië_231214

‘Eeuwig zingen de moeders’ luidde ooit de kop boven een overzichtsartikel over de Scandinavische literatuur. En inderdaad: wie de literatuur uit Zweden, Noorwegen en Denemarken beziet, stuit op een bibliotheek vol ongelukkige echtelieden en verziekte familieverhoudingen. En niet alleen in romans en op toneel halen mannen, vrouwen, moeders, zoons, broers en zusters elkaar het bloed onder de nagels vandaan. De invloed van Henrik Ibsen en August Strindberg, scheppers van ongelukkige en ongelukkigmakende vrouwenfiguren als Hedda Gabler en Freule Julie, wordt ook duidelijk in de Scandinavische cinema, van Ingmar Bergman tot Thomas ‘Festen’ Vinterberg.

Veel noordse schrijvers hebben aan één boek niet genoeg voor een afdaling in de zielenputten van hun personages; de oude Viking-saga’s, met hun generaties omspannende familiegeschiedenissen, zitten in hun DNA. Van de Noorse Nobelprijswinnares Sigrid Undset (Kristin Lavransdochter, 1920-22) tot de ‘grande dame van de Zweedse literatuur’ Kerstin Ekman (‘Katrinaholm’, 1974-79) – allemaal waren (en zijn) ze dol op tri- en tetralogieën.

ugust Strindberg: De stad (1903)

August Strindberg: De stad (1903)

Behalve door relationeel zeer – en zoals in ieder land: verstikkende religie – wordt het leven van Scandinavische romanfiguren bepaald door de overdonderende natuur. De vakantieganger die een boek wil lezen op de plaats waar het zich afspeelt, heeft ruime keus: Hamsuns Mysteriën aan de fjordenkust, Lindgrens Pippi Langkous op het Zuid-Zweedse platteland, Grøndahls Virginia in Jutland; zelfs voor sommige sprookjes van Andersen moeten nog wel geschikte leeslocaties te vinden zijn. Maar de beste tip voor Noorwegengangers is Nooit meer slapen van W.F. Hermans. Diens alter ego wordt vernederd in kneuterig Oslo en uiteindelijk gesloopt in het onbarmhartige Hoge Noorden.

 

Advertenties

One thought on “Vrijdag 22 januari

  1. Na de aanhef verwachtte ik dat ‘En eeuwig zingen de bossen’ van Trygve Gulbrandsen vermeld zou worden. Misschien is het minder literair dan de wel vermelde boeken, maar er wordt nog steeds naar verwezen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s