Woensdag 9 december

International Anti-Corruption Day (UN)
Hoe heette de satirische roman waarmee de verlichtingsfilosoof Voltaire in de achttiende eeuw ten strijde trok tegen de corruptie van zijn tijd (en de even verderfelijke filosofie van Leibniz)?

***

Voltaire CandideCandide, ou l’optimisme (1759) is een avonturenroman en een Bildungsroman, of eigenlijk een parodie daarop. De titelheld wordt geboren op een kasteel in Westfalen, groeit op in het gezelschap van een baronnendochter en verliest mét zijn seksuele onschuld ook zijn positie aan het hof. Zwervend door de wereld komt hij onzacht in aanraking met onder meer Bulgaarse huurlingen, een verwoestende aardbeving in Lissabon, de Spaanse groot-inquisiteur, een bastaarddochter van de paus, jezuïtische rebellen in Argentinië en piraten in Venetië. Uiteindelijk eindigt hij op een boerderijtje bij Constantinopel en komt hij tot de slotsom dat de wereld zo wreed en gevaarlijk is dat je het beste je tuintje kunt bewerken: il faut cultiver notre jardin.

Voltaire (Candide) in strip)Voltaires novelle is een satire op de corruptie van koning, kerk en kapitaal, op diverse Europese volksaarden, en op het societyleven. Maar het voornaamste mikpunt van Candide is de optimistische filosofie van Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716). Diens overtuiging dat God goed is en de best mogelijke wereld heeft geschapen – ‘Het kan allemaal niet beter in de beste wereld die je je maar denken kunt’ – is de running gag in een verhaal dat gruwel op gruwel stapelt. Voltaire mocht dan een aanhanger zijn van het deïsme (God is schepper van het universum maar bemoeit zich er verder niet mee), hij is overduidelijk van mening dat er bij de Schepping nogal wat mis is gegaan. En de machten die boven ons gesteld zijn, doen allesbehalve hun best om daar iets aan te verbeteren.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s