Maandag 9 november

Vandaag is de verjaardag van de Deense romancier Jens Christian Grøndahl (56) én van de Hongaarse schrijver Imre Kertész (86). Met welk Nobelprijswaardig boek maakte hij precies veertig jaar geleden zijn debuut?

***

Kertesz Onbepaald‘Ik ben medium van de geest van Auschwitz,’ zei Imre Kertész een paar jaar voordat hij in 2002 de Nobelprijs kreeg (‘voor literatuur die de breekbare ervaring van het individu verdedigt tegen de barbaarse willekeur van de geschiedenis’). De geassimileerde jood Kertész, die op vijftienjarige leeftijd van straat geplukt werd, overleefde Auschwitz en zou daar de rest van zijn leven over schrijven – aanvankelijk zonder dat zijn Hongaarse landgenoten daar veel acht op sloegen. In zijn debuut Onbepaald door het lot (gereedgekomen in 1965, gepubliceerd in 1975) is de verteller een puberjongen die met een even pijnlijke als absurdistische nuchterheid zijn ervaringen in het kamp boekstaaft. Zijn levensverhaal wordt vervolgd in Het fiasco (1988), over een weinig succesvol schrijver in een totalitaire samenleving zonder belangstelling voor de jodenvervolging waaraan hij een boek heeft gewijd; en in Kaddisj voor een niet geboren kind (1990), over een Shoah-overlever die weigert om een kind op de wereld te zetten in een wereld die Auschwitz heeft voortgebracht. Een uitzondering in zijn oeuvre is De samenzwering (1977), dat zich afspeelt in een dictatoriaal regime in een Latijns-Amerikaans land. De parallellen met de communistische machthebbers, de geheime politie en het gebrek aan vrijheid in het Hongarije van toen zijn echter overduidelijk. Daarmee levert de roman dus indirect kritiek op de situatie in Hongarije tijdens het communisme. Met Liquidatie, dat zich afspeelt in het Hongarije van na het IJzeren Gordijn, voltooide Kertész in 2003 de Auschwitz-cyclus die hij vreemd genoeg nooit als autobiografie heeft willen bestempelen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s