Woensdag 16 september

Vandaag viert Mexico zijn onafhankelijkheid. Wat heeft het land, en de rest van Centraal-Amerika, literair te bieden?

***

Met zeshonderd soldaten, een dozijn paarden en een handvol kanonnen veroverde de Spaanse conquistador Hernan Cortés in 1521 het Midden-Amerikaanse rijk van de Azteekse koning Montezuma. Diens residentie Tenochtitlán werd de hoofdstad van ‘Nieuw-Spanje’ en heette voortaan Mexico-stad. Het zou tot in de negentiende eeuw duren voordat het gebied weer onafhankelijk werd – al was dat een onafhankelijkheid die werd bevochten door blanke kolonisten. De inheemse bevolking, bestaande uit naar schatting dertig miljoen indianen, was tegen die tijd door oorlogen en virussen al min of meer gedecimeerd.

De geschiedenis van eindeloze kolonisatie wordt tot op zeker hoogte weerspiegeld door de literatuur waarin de acht Centraal-Amerikaanse staten van vandaag-de-dag een rol spelen. Op de kaart hieronder is slechts een derde van de titels Midden-Amerikaans. Er zitten twee boeken van Nobelprijswinnaars (Asturias en Paz) tussen, plus de klassieker Pedro Páramo van Juan Rulfo (1918-86) en het magnum opus van de grootste Mexicaanse prozaschrijver, Carlos Fuentes. Maar ze vallen – in elk geval kwantitatief – in het niet bij romans van buitenlanders, die het gebied tussen de Verenigde Staten en Colombia hebben getekend als de bakermat van señorita’s, siësta’s en sombrero’s, of anders wel van tequila, tamales en tortilla’s.

26_MexicoMAmerika_231214Lowry Under the VolcanoEr is één stripboek waarin alle Midden-Amerikaanse clichés bij elkaar gebracht zijn: Tortilla’s voor de Daltons van Morris & Goscinny. Maar er is ook ten minste één buitenlandse roman die weet door te dringen in de ‘ziel’ van Mexico: Under the Volcano van Malcolm Lowry, over een man die zichzelf heeft verdoemd en die weigert om zich van zijn zelfgekozen einde te laten weerhouden. Het verhaal speelt zich af in een passend helse omgeving: een stadje aan de voet van twee vulkanen (Popocatepetl en Ixtaccihuatl) in het door burgeroorlog geteisterde Mexico aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog, en dan ook nog op Allerzielen. Geoffrey Firmin, de Britse consul, gaat op deze Dag van de Doden van cantina naar cantina in een poging het laatste beetje genot uit zijn leven te persen – doof voor de smeekbeden van zijn vrouw, die na een overspelig avontuur bij hem is teruggekomen, of van zijn hypocriete halfbroer, die hem ook van de drinkersdood wil redden. De roman, die eindigt met de roemloze fusillering van de consul door een fascistische bende, is niet alleen een stilistische krachttoer en een elegante verbeelding van het oude begrip ‘dansen op de vulkaan’, maar ook een scherp psychologisch portret van een zelfdestructieve persoonlijkheid. Waarschijnlijk hebben meer dronkaards dan Mexicanen zich in Under the Volcano herkend.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s