Middeleeuwse stedebouw

De bezemwagen van Made in Europe is inmiddels aanbeland bij de late Middeleeuwen. Hoe kenmerkend voor de Europese cultuur is niet de middeleeuwse stad, met haar kronkelstraatjes en verdedigingsmuren?

Carcassonne in Zuid-Frankrijk

Carcassonne in Zuid-Frankrijk

***

De bovenstad van Carcassonne geldt als het mooiste voorbeeld van middeleeuwse stedebouw in Europa: gegroeid rondom een burcht en een kathedraal – en daarom met smalle, bochtige straatjes – en versterkt met hoge (dubbele) muren. Hoewel er natuurlijk sprake is geweest van stadsplanning (door graven en bisschoppen), maakt het geheel de indruk organisch tot stand gekomen te zijn – een belangrijk verschil met steden die door de Romeinen op basis van een schaakbordpatroon zijn gesticht, en ook met bijvoorbeeld de (nieuwe) steden in andere continenten dan Europa. Denk aan New York City of Washington, D.C., en je begrijpt waarom Amerikaanse toeristen hier verlekkerd door het middeleeuwse stratenplan van Bern, Brugge, San Gimignano of Tallinn lopen.

Plattegrond van de middeleeuwse stad van Bern

Plattegrond van de middeleeuwse stad van Bern

Een nieuwe stad in de Middeleeuwen begon met een nederzetting aan een rivier of een andere strategische plaats, vaak in de buurt van een kasteel of een kerk, waar boeren hun producten kwamen verhandelen en kooplieden bij elkaar kwamen. Van de plaatselijke heerser kon zo’n dorp met ambitie stadsrechten krijgen en daarmee de toestemming om verdedigingsmuren te bouwen. Zo ontstond de ommuurde stad, die tot de late 19de eeuw in Europa de norm was. De moderne tijd, het toegenomen verkeer en twee wereldoorlogen hebben de meeste steden inmiddels onherkenbaar veranderd; maar wie naar Praag, York of Regensburg gaat, kan nog steeds een goed beeld krijgen van bouwkundige charme van de Europese stad in de late Middeleeuwen.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s