Razende Roeland

Nog een dertigtal verworvenheden van de Europese kunst ontbreekt op de internetsite van Made in Europe. Daarom de komende weken een tour door de geschiedenis, van  Griekse vazen tot de bruggen van Calatrava. Etappe 2: ridder Roeland.

Acht scènes uit het Roelandslied in de Grandes Chroniques de France

Acht scènes uit het Roelandslied in de Grandes Chroniques de France

***

De beroemdste ridders van het Europese sagenrijk  zaten aan de Ronde Tafel van Koning Arthur. Allemaal? Nee, er is er één die nóg beroemder is, die nóg meer verhalen heeft doen ontspruiten, en dat is Roeland, of Hruodland (Roland) zoals hij in zijn eigen taal heette. De historische Roeland was markgraaf van Bretagne onder Karel de Grote en kwam om het leven bij een schermutseling in de Pyreneeën tussen het koninklijk leger en opstandige Basken (778). Zijn last stand in de pas van Roncesvalles (met het zwaard Durendal en de hoorn Olifant) sprak tot de verbeelding van middeleeuwse minstrelen, vooral nadat ze zijn tegenstanders hadden omgedoopt tot Saracenen oftewel moslims.

Standbeeld van Roland in Bremen, 1905

Standbeeld van Roland in Bremen, 1905

De Roelandliederen werden rond 1100 verzameld en opgetekend in het Chanson de Roland, een van de grote werken van de zogeheten Karel-epiek, waarna Roeland een zegetocht door Europa begon. In Midden- en Zuid-Europa werden in zelfbewuste handelssteden als Bremen, Halle, Praag en Dubrovnik enorme Roelandstandbeelden opgesteld als symbool van vrijheid en onafhankelijkheid. Het Roelandslied werd vertaald in het Middelhoogduits, het Middelnederlands en het Oudnoors; het werd opgevoerd als poppenspel in Frankrijk en Italië; en het inspireerde in 15de-eeuws Florence zelfs een parodie die de basis vormde voor Orlando furioso (1510) van Ludovico Ariosto. Dat romantische ridderepos over liefde en ridderschap bracht niet alleen het begrip ‘razende roeland’ in omloop, maar zette ook de pennen in beweging van talloze schrijvers en componisten – van Lope de Vega tot Virginia Woolf en van Händel tot Haydn.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s