Made in Europe in maart

Een maand geleden verscheen de papieren versie van Made in Europe. Inmiddels is het boek toe aan de vijfde druk en zijn ongeveer 14.000 exemplaren verkocht. Een goed moment om de (pers)reacties eens op een rijtje te zetten. Van minister Bussemaker tot Matthijs van Nieuwkerk.

Minister Bussemaker met de auteur (foto Victor Schiferli)

Minister Bussemaker met het boek (en Pieter Steinz, foto Victor Schiferli)

Made in Europe werd op 2 maart 2014 gepresenteerd op een symposium in Paradiso, waar verschillende sprekers zich uitspraken over zowel het project als het boek. Minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap nam het eerste exemplaar in ontvangst en noemde Made in Europe ‘een eclectische verzameling favorieten waaruit niet alleen een brede interesse blijkt’ en ‘een Greatest Hits van dingen die ons troosten en verbinden’. Robbert Dijkgraaf  zag ‘het omgekeerde van de omgevallen boekenkast. Het is de cultuur van Europa, uitgewaaierd over de wereld, tot leven gebracht en geordend zoals ze in het hoofd van een ware liefhebber staan.’ Bas Heijne, ten slotte, zei dat ‘Made in Europe laat zien hoe cultuur werkt, een complex en oneindig web van kruisbestuivingen, een proces van wederzijdse bevliegingen en inspiratie. Het is ook een door-en-door humanistisch boek, in de beste betekenis van dat woord – een boek geschreven uit liefde voor de menselijke verbeeldingskracht, maar telkens met een concreet object als uitgangspunt.’

De eerste krant waarin de boekuitgave van Made in Europe ter sprake kwam was NRC Handelsblad. In een interview beschreef Jannetje Koelewijn het boek als volgt: ‘Bach en Abba, Mr. Bean en Fellini, Kuifje en Lego, gotische kathedralen, Hollandse meesters, Scandinavische meubelen. Hij koos iets meer dan honderd voorbeelden, maakte daarnaast een ‘B-selectie’ en presenteert dat alles nu in een dik boek waarin hij ook de onderlinge verbanden laat zien.’ Zes dagen later verscheen in de bijlage Boeken de recensie, of eigenlijk een mozaïek van vier stemmen.  Daarvan karakteriseerde Geert Mak  het boek als een ‘rijke en unieke caleidoscoop van ons continent’ en prees Stine Jensen de emancipatorische selectie, die ruimte liet voor veel vrouwen ‘met een hoge cool factor’. Jona Lendering schreef wervend over het hoofdstuk over Jules Verne. Thierry Baudet was kritisch over de stelling dat cultuur Europa kan verbinden, maar vond het boek een ‘genot om te lezen’. ‘Het enthousiasme van de auteur voor zijn onderwerp spat van elke pagina. De rijke illustraties versterken de leespret, waardoor Made in Europe een ideale introductie is in de wereld van de kunsten.’

Wieringa DWDDIn Het Parool stond een interview van Maxime Smit; het stuk verscheen op 3 maart onder de kop ‘De cultuur bindt Europa’.  In de eerste boeken-weekuitzending van De Wereld Draait Door (5 maart, op 6 minuut 30) beval geschenkauteur Tommy Wieringa Made in Europe aan als zijn persoonlijke favoriet voor de Boekenweek (‘een heel, heel bijzonder boek’) en zei tafeldame Halina Reijn dat ze nu wist welk boek ze in de Boekenweek moest kopen. Een week later wijdde Wim Brands een videocolumn aan Made in Europe, en sprak hij bij het doorbladeren de gevleugelde woorden: ‘Wie dit boek nu al niet wil hebben, moet maar nooit meer een boek kopen.’

kafkaDe Volkskrant plaatste een dag vóór de viersterrenrecensie in de zaterdagbijlage Sir Edmund een Opinie & Debat-stuk van de politicoloog Alfred Pijpers (‘Ook Joodse cultuur was made in Europe‘, 21 maart) die de ‘sprankelende essays’ prees, maar vond dat ik de Joods-Jiddische cultuur onderbedeeld had. Mijn tegenstuk ‘Ook Joodse cultuur komt ruim aan bod’ werd verkort vier dagen later op Opinie & Debat geplaatst. Intussen had Wieteke van Zeil een lovende recensie gepubliceerd: ‘Steinz maakt een web van verbeelding zichtbaar onder het continent, en dat biedt meer zelfinzicht dan politieke verdragen doen. (-) De kwaliteit van Made in Europe is niet de volledigheid, maar de openheid. Het vraagt bijna om nog te vermeerderen, als schuim.’

In Vrij Nederland van week 13 (29 maart) verscheen een zeer positief getoonzette Literaire Kroniek van Carel Peeters (‘Hoe Europa zich onderscheidt van de rest van de wereld’), met als conclusie: ‘Het sterke en onderscheidende van Steinz in Made in Europe is dat hij een netwerk van cultuur laat ontstaan. Zijn bijna boekhoudkundige eruditie stelt hem voortdurend in staat om verbanden, invloeden, voorgangers, navolgers, inspirators te noemen. Daardoor ontstaat ook de Europese cultuur, die iets op zichzelf, maar tegelijk in beweging is en open naar alle kanten.’

EuropaposterIn een recensie op internet (The Post Online) merkte Ewout Klei op: ‘Het leuke van Made in Europe is dat de artikelen niet alleen over het onderwerp zelf gaan, maar ook tal van verwijzingen naar andere verhalen hebben en naar elkaar verwijzen. (-) Made in Europe is verrassend up-to-date en combineert high culture met low culture.’ Zijn voornaamste kritiek was op de selectie, die subjectiviteit in zich draagt, en op het concept ‘Europese identiteit’. Hij besloot zijn recensie met de woorden: ‘Zonder meteen voor een cultuurrelativist te willen worden versleten durf ik te stellen dat identiteit een hoog vaagheidsgehalte in zich heeft. Dat had Steinz wellicht iets duidelijker mogen maken in zijn prachtige boek.’

De kers op de taart (of liever de maand maart) kwam met het boekhandelspanel in DWDD. Volgens Monique Burger van De Nieuwe Boekhandel moest het boek met goud worden bestrooid, en even later ging Matthijs van Nieuwkerk (‘Dit boek heb ik ver-slón-dén’) daar met ‘een helder, slim, intelligent mozaïek’ nog overheen. Made in Europe werd nét geen boek van de maand, ook al vroeg Van Nieuwkerk zich hardop af of er wel een nóg beter boek dan Made in Europe kon zijn. Bekijk hier het item van dinsdag 25 maart, vooral vanaf 3 minuut 45.

 

 

Advertenties

3 thoughts on “Made in Europe in maart

  1. Heel mooi allemaal die positieve recensies. Dit boek verdient zoveel lof, het is een boek om nog heel lang te koesteren, als een schat. Ik ben er heel gelukkig mee. In de boekwinkel,waar ik (weer eens) een boek had gekocht, raakte ik in gesprek met een mevrouw die Made in Europe wilde kopen, als cadeau voor iemand. Maar ze wilde het zelf ook heel graag kopen.
    Toen hebben we het nog even over DWDD gehad, waar het boek de vorige dag enthousiast was aangeprezen.Ik wil u heel hartelijk danken dat u ons zo’n schitterend boek hebt geschonken ! Met vriendelijke groeten van Maries Krekelberg

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s