Boekverluchting

Saint Patrick’s Day. Ideaal voor een kort maar krachtig stuk over de middeleeuwse boekverluchting, waarin de Ieren een voortrekkersrol speelden.

***

Book of Kells (9de eeuw), folio 114: de gevangenneming van Christus

Book of Kells (9de eeuw), folio 114: de gevangenneming van Christus

Het versieren van manuscripten gaat terug tot de Oudheid, toen boekrollen en codices al volop werden beschilderd. Maar het waren vooral de middeleeuwse monniken die de kunst van de illuminatie (met goud en zilver pimpen) en illustratie groot maakten. Beroemd zijn de Ierse manuscripten (zoals het Book of Kells en het evangeliarum van Lindisfarne), die werden beïnvloed door de Keltische goudsmeedkunst en die zich behalve door fraaie initialen kenmerken door schutbladen die lijken op wandtapijten. Ze hadden op hún beurt invloed op de boekverluchting in de ‘Karolingische renaissance’ (8ste-9de eeuw) en onder de Ottoonse keizers, toen dankzij de opkomende handel ook Byzantijnse voorbeelden belangrijker werden.

Oktober in de Très riches heures van de gebroeders Van Limburg

Oktober in de Très riches heures van de gebroeders Van Limburg

De cisterciënzer kloosters van de 11de en 12de eeuw werden de centra van de romaanse manuscriptkunst, die zich specialiseerde in religieuze teksten en die met behulp van gestileerde en symmetrische figuren het Hogere wilde afbeelden: de Hunterian Psalter en de Winchester Bible zijn daar mooie voorbeelden van. Het is nog niets vergeleken met de gedetailleerde en fantasierijke boekverluchting uit de gotiek (13de-15de eeuw), toen lekenateliers de plaats innamen van de enigszins in verval geraakte abdijen. Psalters en evangeliara werden afgewisseld met ridderromans en zogeheten getijdenboeken, waarvan Les Très Riches Heures du duc de Berry (1410) van de drie gebroeders Van Limburg het bekendste voorbeeld is. De 66 grote en 65 kleine miniaturen in dit boek, dat werd gebruikt voor de privédevotie van de hertog, gelden als hoogtepunten van de gotische schilderkunst.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s