De brave soldaat Švejk

De brave soldaat Švejk van de Tsjechische schrijver Jaroslav Hašek was het grote voorbeeld voor Catch-22 en Blackadder Goes Forth.

***

jeno 00-josef-lada-the-good-soldier-c5a1vejk-1920sOp de lijst van spreekwoordelijk geworden romanfiguren neemt de brave soldaat Švejk een ereplaats in. De dikke, gulzige, slecht geschoren simpelmans uit Praag, die in tientallen tekeningetjes van Josef Lada eens te meer werd vereeuwigd, is het schoolvoorbeeld van de beleefde anarchist die zijn superieuren tot waanzin drijft door hun orders tot op de letter uit te voeren. Behalve een nog steeds hilarische aanklacht tegen de Befehl ist Befehl-mentaliteit van de Dubbelmonarchie, en een originele verwoording van het Tsjechoslowaakse onafhankelijkheidsstreven, is De avonturen van de brave soldaat Švejk in de Eerste Wereldoorlog (1923) ook een subtiele roman over een wijze gek van wie je nooit helemaal hoogte krijgt. Bij zijn avonturen als hondenmepper, in het gekkenhuis, aan het front en in gevangenschap vraag je je net als Švejks tegenstanders steeds af of hij wel zo dom is als hij zich voordoet.

Svejk in Karlovy Vary (eigen foto)

Svejk in Karlovy Vary (eigen foto)

Erg krijgslustig is hij in elk geval niet; de roman kwam in 1925 op de zwarte lijst van het Tsjechoslowaakse leger, werd in vertaling verboden in Polen en Bulgarije, en eindigde in nazi-Duitsland op de brandstapel. De auteur van De brave soldaat Švejk, Jaroslav Hašek (1883-1923), was toen al een jaar of vijftien dood. Met zijn onvoltooide schelmenroman zou hij nog vele generaties anti-oorlogsromanciers en satirici beïnvloeden, onder wie Joseph Heller (van Catch-22) en de schrijvers van de televisieserie Blackadder Goes Forth.

 

Advertenties

One thought on “De brave soldaat Švejk

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s