De ontdekking van de roman

Op de derde dag van de Boekenweek vervolgen we onze alfabetreis door de Europese kunstgeschiedenis aan de hand van Made in Europe, het boek. Na Aalto, Byron, Cartier, Dürer, Elckerlijc, fado, grachtengordel, Hitchcock, Klimt, Leica, Mies van der Rohe, Nijntje, Oblomov en de poètes maudits, vandaag de roman als literair genre.

***

laprincessedeclèvesVoor de eretitel ‘eerste roman aller tijden’ heeft het veelgenoemde Don Quichot van Cervantes nogal wat concurrenten, uit Europa en zelfs uit de rest van de wereld. Het is maar wat je onder een roman (Engels: novel, naar het Italiaanse woord voor een nieuwtje) verstaat. Tel je ieder verzonnen prozaverhaal mee, dan is het onvoltooide Satyricon van Petronius (ca. 50 n.Chr.) of de schelmenroman De gouden ezel van Apuleius (ca. 150 n.Chr.) de beste kandidaat. Eis je psychologische ontwikkeling bij de personages dan kun je ook uitkomen op de historische roman La Princesse de Clèves (1678) van Madame de La Fayette.

Roman (Defoe Crusoe)Volgens Britse critici is de moderne roman trouwens pas echt ontstaan in de 18de eeuw, toen Daniel Defoe een groeiend lezerspubliek uit de middenklasse ging bedienen met zogenaamd waargebeurde verhalen over ondernemende lieden die zeer tot de verbeelding spraken. Zijn doorbraak was The Strange and Surprising Adventures of Robinson Crusoe (1719), een fictief dagboek van een schipbreukeling dat niet alleen de weg baande voor tientallen romans van zijn eigen hand maar ook voor de eerste gouden eeuw van de Britse roman, met schrijvers als Samuel Richardson (Pamela), Laurence Sterne (Tristram Shandy) en Henry Fielding (Tom Jones). Hun slices of life waren de voorlopers van het realisme dat de literatuur in de 19de eeuw zou beheersen en dat door zulke verschillende schrijvers als George Eliot, Gustave Flaubert, José Maria de Eça de Queiroz, Bolesław Prus, Theodor Fontane en de grote Russen tot kunst werd verheven. Sindsdien is de roman, zo genoemd naar het woord voor een geschrift in de romaanse volkstaal, al meerdere malen doodverklaard. Ten onrechte, want hij is in de hele westerse wereld al driehonderd jaar het populairste literaire genre.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s