Fado

In de aanloop naar de presentatie van Made in Europe, het boek (2 maart), iedere dag een nieuwe Europese verworvenheid in kort bestek. Vandaag de Portugese fado.

Fado (azulejo in Sintra, foto Pedro Simões, WC)***

De fado, de Portugese muziek van weemoed en verlangen, is volkscultuur die een vlucht nam in de 19de eeuw maar die valt terug te voeren tot de Middeleeuwen – op de liefdesliederen van de troubadours in dit geval. In de havenkwartieren van Lissabon, kruispunt van muzikale tradities uit Afrika, Brazilië en Portugal, ontwikkelde zich eind 18de eeuw een droef stemmende, spaarzaam door gitaar begeleide liedkunst, waarin niet alleen het leven in de marge bezongen werd maar ook de melancholie, een existentieel gevoel van verlies, of zoals dat in het Portugees heet, saudade. De fado, die zijn naam ontleende aan het Latijnse woord fatum (lot), werd in de 19de eeuw grootgemaakt door de legendarische zangeres-prostituee Maria Severa en in de 20ste eeuw definitief tot hogere kunst verheven door de ‘Koningin van de Fado’ Amália Rodrigues. Zij verspreidde de fado over de wereld – zelfs in Indonesië kent men een beroemde variant – en baande de weg voor moderne fadistas als Dulce Pontes, Mísia, Ana Moura, Cristina Branco en de in Mozambique geboren Mariza, die de fado in de jaren nul opnieuw verbond met Afrikaanse en Braziliaanse invloeden.

Naar het schijnt is de fado tegenwoordig nergens zo populair als in Nederland, wat toegeschreven wordt aan het feit dat ook hier een zeevarende natie met weemoed terugdenkt aan een verloren koloniaal rijk. Cristina Branco maakte furore met de bewerking van gedichten van de lusitanofiel J. Slauerhoff; Nynke Laverman bewees dat ook het Fries zich uitstekend leent voor de Portugese liederen over leven, lijden en liefde, oftewel sielesâlt.

Advertenties

2 thoughts on “Fado

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s