Het Parthenon

Symbool voor de democratie, voor de cultuur van Europa en voor talloze andere dingen – het Parthenon in Athene geldt als het hoogtepunt van de klassieke architectuur, een bron van inspiratie voor iedere (neo)classicistische architect.

***

Het Parthenon  (foto Steve Swayne, WC)

Het Parthenon (foto Steve Swayne, WC)

Het letterlijke hoogtepunt van de Akropolis, de citadel van Athene, is ook het hoogtepunt van de Griekse bouwkunst. De Dorische tempel voor de maagd (parthenos) Athene gold in het oude Griekenland als het summum van luxueus en artistiek bouwen en is 2500 jaar later – zelfs als ruïne – hét symbool voor the glory that was Greece en de triomf van het klassieke democratische systeem. Slechts negen jaar had de architect Iktinos nodig om het gebouw met de ideale maten (70-31-14) neer te zetten, nadat de leidende figuur van de Atheense gouden eeuw, Perikles, er in 447 v.Chr. het startsein voor had gegeven. Daarna duurde het nog zes jaar voor het reusachtige cultusbeeld van Athena Parthenos, door de beeldhouwer Feidias gemaakt van hout bedekt met goud en ivoor, geplaatst werd en alle andere tempelversieringen klaar waren.

Zuidelijke metope van het Parthenon: Lapith tegen Centaur, ca 440 v. Chr. (foto Jastrow, WC)

Zuidelijke metope van het Parthenon: Lapith tegen Centaur, ca 440 v. Chr. (foto Jastrow, WC)

Het Parthenon heeft acht robuuste Dorische zuilen aan de voor- en achterkant en vijftien aan de zijkanten; alle waren ooit in felle kleuren beschilderd. Op de fries van de tempel waren 92 metopen, rechthoekige sculpturen tussen de trigliefen (tussenstenen), aangebracht met scènes uit het mythologische verleden, waaronder de strijd met de woeste Centauren, half mens en half paard. De twee timpanen (driehoekige bovenstukken aan de voor- en achterkant) toonden de geboorte van Athene uit het hoofd van Zeus en de strijd tussen Athene en Poseidon om het beschermheerschap van de stad.

Het Parthenon in LEGO, door Justin R. Stebbins (foto WC)

Het Parthenon in LEGO, door Justin R. Stebbins (foto WC)

Heel veel is er van de versiering niet over; het Parthenon werd tijdens de Turkse heerschappij over Griekenland gebruikt als kruithuis en ontplofte in 1687 bij een Venetiaans bombardement. Enkele van de overgebleven stukken werden begin 19de eeuw naar Engeland getransporteerd door de zevende graaf van Elgin, die ze verkocht aan het British Museum. In het tegenwoordige Akropolismuseum in Athene wordt een plaatsje voor deze Elgin marbles, roofkunst in de ogen van de Grieken, vrijgehouden.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s