Charles Dickens

Morgen is het 170 jaar geleden dat A Christmas Carol verscheen. Het verhaal over de bekering van Scrooge is de beroemdste novelle van Charles Dickens, en rond kerstmis de basis voor een onafzienbare stroom toneelstukken, televisiefilms en mediaparodieën. Maar er valt wel iets meer te vertellen over het oeuvre van de eminente Victoriaan.  

***

Foto van Dickens, ca 1867, door Jeremiah Gurney

Foto van Dickens, ca 1867, door Jeremiah Gurney

Iedereen heeft wel een beeld bij de Victoriaanse roman: een dik boek, met memorabele personages, een goed plot (inclusief erfenissen en weeskinderen) en scherp commentaar op de maatschappelijke verhoudingen van de eeuw van koningin Victoria. Middlemarch van George Eliot bijvoorbeeld, of The Mayor of Casterbridge van Thomas Hardy, of een van de zestien romans van de ultimate Victorian, Charles Dickens (1812-1870).

Dickens’ beroemdste roman David Copperfield, over een wees die na veel ellende opgroeit tot een beroemd schrijver, is geen verkapte autobiografie. Maar de uit Zuid-Engeland afkomstige Dickens exploiteerde zijn verleden als een goudmijn. Een kort verblijf als 12-jarige in een Londense fabriek (toen zijn vader wegens schulden in de gevangenis zat) leverde stof voor Oliver Twist en The Old Curiosity Shop; zijn baantje als parlementsverslaggever scherpte zijn oor voor de karikaturale retoriek van de hogere klassen (die hem onder meer van pas kwam in zijn meesterwerk Bleak House); en zijn andere journalistieke werk bracht hem in aanraking met de Londense armoede en misdaad die in zijn werk een steeds grotere rol ging spelen.

Dickens werd een instant-beroemdheid door zijn als feuilleton gepubliceerde komische romandebuut Pickwick Papers (1836-37), dat geënt was op de 18de-eeuwse schelmenromans van Laurence Sterne en Henry Fielding. Zijn latere feuilletons, zoals Hard Times en Little Dorrit, zijn pessimistischer van aard, hoewel Dickens het oorspronkelijke einde van Great Expectations (over een jongen die in al zijn ambities wordt teleurgesteld) in een happy ending veranderde. Aan zijn inventieve plots en zijn vermogen om sentiment te doseren, ontleent Dickens zijn huidige status als populairste en invloedrijkste schrijver van de Victoriaanse tijd; zijn romans verdienen het ook om gelezen te worden om de superieure retoriek, mooie beeldspraak, humoristisch getekende personages en briljant benaderde spreektaal, waarin zich Dickens’ liefde voor het theater weerspiegelt.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s