Munchs schreeuw

Vandaag precies 150 jaar geleden werd in Adelsbruk, Noorwegen Edvard Munch geboren. Zijn symbolistische schilderij Der Schrei der Natur (1893) liep vooruit op het expressionisme en op de verschrikkingen van de 20ste eeuw.

***

Metropolis (Munchs Schreeuw)‘Ik wandelde over de weg met twee vrienden – de zon ging onder – plotseling werd de lucht bloedrood – ik stopte, voelde me uitgeput en zocht steun aan het hek – je zag bloed en vuurtongen boven de blauwzwarte fjord en de stad – mijn vrienden liepen verder, en ik bleef staan, trillend van angst – en ik voelde een oneindige schreeuw door de natuur gaan.’

Aldus de Noorse expressionist Edvard Munch, in het commentaar dat hij op de lijst van een van de versies van zijn schilderij Der Schrei der Natur (1893) penseelde. De afbeelding van een spookachtige figuur – handen over de oren tegen de achtergrond van felblauw water en hel-oranje lucht – is een symbool geworden voor de verschrikkingen van de 20ste eeuw en een van de iconen van de moderne schilderkunst, een ‘Mona Lisa voor onze tijd’ volgens een Amerikaanse criticus. Ze is ook eindeloos geparodieerd en gereproduceerd, om te beginnen door Munch zelf (1863-1944), die niet alleen twee schilderijen van zijn moment van existentiële angst maakte maar ook twee pastels en een vijftigtal lithografieën. Het schilderij was een studie in symbolisme, de eind-19de-eeuwse stroming die vooral geïnteresseerd was in de wereld van de droom, de werkelijkheid achter de werkelijkheid. Maar het felle kleurgebruik, de golvende vormen en de expressie van ontzetting zouden van grote invloed zijn op de schilders van het Duitse expressionisme. De status van het werk, ook als Noorwegens nationale trots, maakte De schreeuw aantrekkelijk voor dieven. Beide schilderijen werden uit hun respectieve musea in Oslo gestolen, het ene in 1994 (snel daarna teruggevonden)’het nadere in 2004 (twee jaar later teruggevonden). Een van de pastelversies werd in 2012 voor een recordbedrag van 90 miljoen euro geveild.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s