Oidipous

Geen held tragischer dan Oidipous, ook wel bekend als de motherfuckin’ father-killer van de  Griekse mythologie. Sofokles maakte hem beroemd; Freud maakte hem onsterfelijk.

Oedipus en de Sfinx

Oidipous en de Sfinks

***

Volgens Harry Mulisch had de mythe van Oidipous de beste plot uit de wereldliteratuur: man onderzoekt misdaad en blijkt zelf de dader. En dan te bedenken dat je daarmee nog niet eens een kwart van het verhaal hebt gehad. De Thebaanse koningszoon Oidipous wordt te vondeling gelegd omdat een orakel heeft voorspeld dat hij zijn vader zal doden en met zijn moeder zal trouwen. Gered door herders en opgevoed door de koning van Korinthe, hoort hij als jonge man van het orakel en ontvlucht hij zijn aangenomen stad om niet de ondergang van zijn (adoptief)ouders te worden. Hij gaat naar Thebe, onderweg een oude man dodend bij een verkeersruzie, en vindt een stad die zucht onder de dood van haar koning en de nieuwbakken tirannie van de Sfinks, een monster dat haar tegenstanders vermoordt als zij het door haar opgegeven raadsel niet kunnen oplossen. Het lukt Oidipous wel; hij verlost Thebe van de Sfinks, mag als dank trouwen met koningin-weduwe Jokaste en verwekt vier kinderen bij haar (onder wie Antigone). Maar als de pest Thebe treft en de vloek volgens het orakel alleen opgeheven kan worden wanneer de moordenaar van koning Laios gevonden wordt, komt Oidipous er al snel achter dat hijzelf zijn vader op de gelijkwaardige kruising heeft gedood. Geconfronteerd met de waarheid steekt hij zijn ogen uit met twee spelden uit de jurk van Jokaste, die zich uit schaamte verhangen heeft.

Sinds Sofokles de mythe bewerkte tot zijn toneelstuk Koning Oidipous (ca 429 v. Chr.) zijn er tientallen variaties de wereld overgegaan. Sigmund Freud liet zich door de tragedie inspireren bij zijn uitwerking van het zogeheten oedipuscomplex, dat ieder kind rond zijn of haar zesde jaar achter zich moet laten om seksueel gezond op te groeien.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s