De saxofoon

Vandaag is het 99 jaar geleden dat Adolphe Sax overleed. De Waalse instrumentmaker patenteerde zijn sax-o-foon in 1846, en sindsdien is de multi-inzetbare houtblazer een vaste waarde in muziekcorpsen en jazzensembles, om maar niet te spreken van klezmer en popmuziek.

***

Tenorsaxofoon (foto Gabrielt4e from pt)

Tenorsaxofoon (foto Gabrielt4e from pt)

Er zit er een in ABBA’s Eurovisiehit ‘Waterloo’; in ‘Baker Street’ van Gerry Rafferty en in ‘One Step Beyond’ van Madness. Bruce Springsteen en Lady Gaga zijn er gek op — de saxofoon.

De commerciële popmuziek is altijd een gretige gebruiker geweest van het blaasinstrument met kleppen dat in 1840 werd uitgevonden door de Belgische Parijzenaar Adolphe Sax (en dat ook gelijk zijn naam kreeg). Sax zocht naar een instrument dat het gat zou kunnen vullen tussen houtblazers en koperblazers, en ontwikkelde dat op basis van zijn experimenten met de basklarinet en de ophicléide, een conisch koperinstrument met toetsen die kenmerkend waren voor een houtblaasinstrument. De Franse componist Hector Berlioz toonde zich enthousiast over de mogelijkheden van het nieuwe geluid, en in 1846 patenteerde Sax veertien verschillende saxofoons (van sopranino tot contrabas) in twee series: in Es en Bes voor militaire kapellen (die er meteen mee wegliepen) en in C en F voor symfonie-orkesten.

Hoewel vele componisten van naam (Bizet, Moessorgski, Rachmaninov) muziek voor saxofoon en orkest schreven (met de ‘Boléro’ van Ravel als beroemdste voorbeeld), drong de sax nooit door tot het standaard symfonie-orkest. Veel populairder werd hij in de kamermuziek,  de jazz (vooral het bigbandrepertoire, de free jazz en natuurlijk de bossanova), de klezmer en de popmuziek. Daarin werd de wailing saxophone, zoals die bijvoorbeeld in ‘Careless Whisper’ van George Michael of ‘Boys And Girls’ van Bryan Ferry werd toegepast, bijna een cliché.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s