Dracula

Zeg Frankenstein, en Dracula komt er in één adem achteraan. De bloedzuigende graaf uit Transylvanië, een schepping van de Ierse auteur Bram Stoker (1847-1912), is al meer dan eeuw de favoriete hoofdpersoon van speelfilms, vampierboeken, pulpstrips, discoliedjes en zelfs scènes uit Sesamstraat (Graaf Tel!).

***

De historische Vlad III Dracula, ‘de zoon van de Draak’ op wie Stoker de naam van zijn personage baseerde, draait zich om in zijn graf. Het beeld van de vijftiende-eeuwse vorst is vertroebeld door twee mythes die in de roman Dracula (1898) op een onvergetelijke manier met elkaar werden verbonden: die van de  wrede heerser die Walachije, het huidige Roemenië, terroriseerde en die van de bloedzuigende ‘ondoden’ die de Balkan onveilig zouden maken. Stoker maakte van zijn antiheld een volbloed vampier, een sprookjesmonster dat zich kan veranderen in een vleermuis en een wolf en dat zich voedt met het bloed van jonge vrouwen en iedereen die hem verder voor de voeten komt. Het type was bekend uit de tachtig jaar oude griezelroman The Vampyre (van Lord Byrons vriend John Polidori) en uit de vele klonen die daarop volgden: levend in de nacht, niet zichtbaar in de spiegel, bang voor knoflook en heilige symbolen, alleen te verdelgen door hem een staak door het hart te boren.

De vampierclichés werden uitgedragen in naar schatting honderdvijftig Draculafilms. Een flink aantal ervan is erotisch geladen, net als sommige scènes uit de roman van Stoker, die maar al te goed de dubbele betekenissen inzag van jonge vrouwen in nachthemden, tall dark strangers, beten in de nek en uitvloeiende lichaamssappen. Maar geen ervan had de invloed van de eerste Stoker-verfilming, Nosferatu uit 1922 – althans niet op de filmgeschiedenis en op het collectief bewustzijn. F.W. Murnau, een van de meesters van de zwijgende film, maakte van zijn ‘Symphonie des Grauens’ een expressionistisch schaduwspel, extra sfeervol doordat het op locatie werd opgenomen in de Karpaten. Sindsdien was de vampierfilm niet alleen een vehikel voor de carrières van gentlemen monsters als Bela Lugosi en Christopher Lee, maar ook basismateriaal voor al dan niet melige parodieën als Blacula, Deafula, Love at First Bite en Roman Polanski’s Fearless Vampire Killers (1966), dat in Nederland werd uitgebracht onder de geniale titel Met jouw tanden in mijn nek). In 1993 opende Francis Ford Coppola’s Victoriaans-realistische Stokerverfilming de sluizen voor een reeks audiovisuele Draculavariaties, waaronder Neil Jordans film uit 1994 Interview with the Vampire (naar de bestseller uit 1976 van Anne Rice), de televisieseries Buffy the Vampire Slayer (1997-2003) en True Blood (2009), plus de videogame Dracula: Origin (2008).

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s