Tegeltableaus

Nog wijder verspreid dan Wedgwood is het aardewerk dat wij kennen als ‘witjes’ en de Portugezen als azulejos. Geen vroeg-moderne herenhuishaard of paleiskeuken zonder tegeltableau.

AzulejosAardewerken siertegels en tegeltableaus zijn geen Europese uitvinding. De oude Perzen waren er dol op, net als de Bayloniërs (denk aan de Ishtar-poort in het Berlijnse Pergamonmuseum) en de islamitische Arabieren, die de kunst van het geometrisch versieren perfectioneerden omdat ze nu eenmaal geen menselijke figuren mochten afbeelden. Maar via Moors Spanje kwamen de siertegels naar Portugal en daar werden de azulejos binnen een paar eeuwen nationaal erfgoed. Tegeltableaus werden gebruikt in (en op) kerken en paleizen en – vanaf de negentiende eeuw – ook in treinstations; daarbij werden massascènes niet geschuwd. Vaak waren de tableaus in blauw-wit, of liever Delfts blauw, een uitvloeisel van de grootscheepse export van Nederlandse tegels in de zeventiende eeuw. Maar met de opeenvolging van verschillende stijlen – rococo, neoclassicisme, romantiek, art nouveau, art deco – kwamen er steeds andere soorten tableaus bij, zodat je in het Museu Nacional do Azulejo in Lissabon tegenwoordig een adembenemende verscheidenheid kunt bekijken. In het noorden van Europa waren het vooral de Hollandse motieven, van molens en schaatstaferelen tot landschapjes en zeilboten, die verbreid werden over keukens en schouwen. De oud-Hollandse tegels (‘witjes’) van De Porceleyne Fles uit Delft of Tichelaar Makkum, zijn inmiddels zó beroemd dat ze overal ter wereld nagemaakt en geparodieerd worden.

Modern-Hollandse tegels van Ien van Laanen

Modern-Hollandse tegels van Ien van Laanen

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s